LGS Sınavına Hazırlık ve Kaygı Giderme

 LGS HAZIRLIK VE KAYGI GİDERME

İyi bayramlar. 2025 yılı Ramazan Bayramının ikinci günü bugün. Hepimizin bayramı kutlu olsun. Önceki yazımızda ‘Liselere Giriş Sınavı Hazırlık Stratejileri’ nden bahsetmiştik. Bu yazımızda ise LGS, TYT, AYT gibi ciddi çalışma ve emek isteyen sınavlara hazırlanan öğrencilerin yaşadığı kaygı ve stresten kurtulmanın yollarından bahsedeceğiz.

Çalıştığımız konularla ilgili bilgileri hafızamıza kaydedip sınavda hatırlamak istiyoruz. Sınava sakince girmeyi ve sınavda verilen süre içerisinde soruların doğru cevabını bulup, sınav kağıdına doğru bir şekilde işaretlemek istiyoruz. Sınavda başarılı olmak istiyoruz. Eğer bizi sınava birileri zorla sokmadıysa tabi ki. Ailenizin sizi sınava zorla soktuğunu varsayalım. Böyle bir durumda bile günlerinizi, aylarınızı, yüzlerce çalışma saatini veriyorsunuz. Ömrünüzden gidiyor. Madem bu kadar zamanınızı, hayatınızın bir kısmını sınav hazırlığı için harcadınız o zaman sizin de emeğiniz boşa gitmesin. Sizde sınavda başarılı olmak istemez misiniz?

Eğer yeteri kadar hazırlık yapmadığınız için kaygı-stres vb. durumlar içindeyseniz bu iyi bir şey. Çünkü yaşadığınız stres ve kaygı, çalışıp yeni şeyler öğrendikçe azalacaktır. Yeterli hazırlığınız yoksa, her gün tüm dikkatinizi vererek konsantre bir şekilde daha uzun zaman dilimlerinde çalışın. Tabi çalışma temponuza göre 45-50 dk. da bir ya da 60 dk. da bir 5-10 dk.   mola vermeyi unutmayın. Can sıkıntısı sizi bir şeyler yapmaya davet eder. Tembellik yaparak vicdan azabı çekmek yerine, çalışarak kendinizi yorun. Doğru bir şeyler yapmanın verdiği gönül huzuruyla dinlenmek iyi gelir insana. Disiplin sizi biraz yorar ama bir yandan da güçlendirir. Tembellik başlangıçta iyi hissettirebilir, eğlenceli gelebilir. Ancak sonrasında yaşayacağınız pişmanlık ve vicdan azabı sizi aciz, güçsüz, özgüvensiz, perişan bir hale getirecektir. O yüzden zorlansanız da çalışmaktan, gayret etmekten vazgeçmeyin. Çok yorulduğunuz zaman, amacınıza ulaştığınızda, başarılı olduğunuzda neler olacağını hayal edebilirsiniz. Böylece beyninizi şarj edip tekrar kaldığınız yerden çalışmaya devam edebilirsiniz.

Düzenli çalıştığınız halde kaygılanıyor musunuz? Sınavda yaşadığınız stres yüzünden bildiklerinizi hatırlayamıyor musunuz? Sınavdan çıktıktan sonra, doğru ve yanlışları kontrol ederken ‘tüh ya ben bunu biliyordum, nasıl yanlış yaparım?’ diyor musunuz? Şimdi bu ve benzeri durumlar için neler yapabileceğimize bakalım.

Stres, beynin normal ve sağlıklı çalışmasını engelleyen bir durumdur. Birazcık stres iyidir. Bu sayede ders çalışırken ya da deneme sınavlarında uykunuz gelmeden odaklanabilirsiniz. Fazla stres ise beyni bloke eder. Beyin aşırı stres durumunda, normal zamanlarda kolayca hatırladığı şeyleri hatırlayamaz. Yaptıklarını yapamaz. Beynimiz bir şeyi öğrenirken o anda yaşadığı hisleri, ortamdaki faktörleri de dikkate alır. Örneğin bir konuyu öğrenirken çok neşeliyseniz konuyu tekrar hatırlamanız gerektiğinde neşeli ruh halindeyseniz hatırlamanız daha kolay olur. Üzgün bir anınızda yaşadıklarınızı, mutlu hissederken hatırlamak daha zordur. Peki bunu nasıl kullanabiliriz? Bir konu çalıştınız, tekrar ettiniz, sorular çözdünüz, konu özeti çıkardınız. Tüm bunları yaptıktan sonra o konu ile ilgili ara ara yine soru çözecek, konu tekrarı yapacaksınız. Soru çözerken ve konu tekrarı yaparken farklı ruh hallerinde yapmanızı öneriyorum. Canınız sıkkınken de üzgünken de neşeliyken de sevinçliyken de soru çözün, tekrar edin. Canınız çalışmayı istese de istemese de çalışın. İyi hissederken de çalışın, kötü hissederken de çalışın. Böyle yapınca ne olur? Sınavda farklı duygular yaşasan da beynin bilgileri farklı durumlarda kaydettiği için kolayca hatırlarsın. Şunu da hatırlatmak isterim ki, LGS-TYT-AYT gibi sınavlar bir fırsattır. Hayatınızın ilerleyen dönemlerinde birkaç aylık ya da bir yıllık düzenli çalışma ile hayatınızı bu kadar büyük ölçüde değiştirme şansınız olmayacak. Farklı duygu durumlarında çalışmanın sınav başarımıza katkısının anlaşıldığını düşünerek diğer konumuza geçiyorum.

Bugün bahsedeceğim diğer konu işlemcileri soğutmak. Beyin kabuğumuz (Korteks) 2-3 milimetre kalınlığa sahiptir. Bu kadar ince olmasına rağmen çok fazla fonksiyon buradan kontrol edilir. Araştırmacılar bir insanın beyninden günde ortalama 60.000-70.000 düşünce geçtiğini düşünüyorlar. Bu düşüncelerin yüzde doksanı ise aynı şeyler. Aynı olumsuz düşünceleri tekrar tekrar düşünmek bizi depresif durumlara sokabilir. Zihinsel becerilerimiz körelebilir. Bu durumda beynimizin işlemcilerini soğutmamız yararlı olacaktır. Nasıl ki bir balta ile odun kesecek birisinin baltası keskin olduğunda hızlı ve düzgün bir şekilde kesebiliyorsa, zihnimizi bilediğimizde de daha hızlı ve kolay öğrenebiliriz. Peki nasıl?

Zihinsel işlemcileri soğutmak için en işe yarar yollardan birisi mümkün olduğunca az şey düşünmek ya da mümkünse hiçbir şey düşünmemektir. Peki bunu nasıl yapabiliriz? Cevap dikkatimizi nereye vereceğimizde saklı. Sabah-öğle-akşam günde 2-3 defa 5-10 dakikalık zaman dilimleri yeterli olacaktır. Rahat ve sakin bir yere oturun. Mümkünse ortam ışığı loş olsun. Nefesinize odaklanın. Nefesinizin burnunuzdan geçişini, yutak ve soluk borusundan geçişini, akciğerlerinize doluşunu fark edin. Tüm dikkatiniz nefesinizde olsun. Beş on dakika boyunca sadece nefesinizi izleyin. Aklınızın başka bir yere gittiğini her fark ettiğinizde tekrar nefesinize yoğunlaşın. İlk başlarda aklınıza bir sürü farklı düşünce gelebilir. Sakin olun. Egzersizi yaptığınız süre boyunca sadece nefesinize odaklanın. Zihninizin gezinmeye çıktığını her fark ettiğinizde geri getirin. Bunu 5-10 dakika boyunca yapabilirseniz daha uzun süre günde 2-3 defa yapın. Stres ve kaygınızın azaldığını fark edeceksiniz. Zihinsel işlemcilerinizi soğuttuğunuz için- muhtemelen bir hafta içerisinde- daha uzun süre konsantre olabildiğinizi ve daha verimli çalışabildiğinizi fark edeceksiniz. Farklı duygu durumlarında çalışmanın ve zihinsel becerilerinizi günde 2-3 defa, 5-10 dakika nefesinize odaklanarak keskinleştirmenin çok yararını göreceksiniz. Şifa olsun.

Bu yazıyı 2-3 defa okuyup notlar çıkartmanız ve hatırlatıcılar kullanmanız menfaatiniz icabıdır. Bu yazıyı beğendiyseniz lütfen ihtiyacı olduğunu düşündüğünüz kişilere ulaştırın lütfen. Bir daha ki yazıya kadar kendinize çok iyi bakın. (Bana ulaşmak isterseniz ferhatdagdelen@gmail.com dan ulaşabilirsiniz.)