Bilgi Denizinde Kaybolmadan Okumak

 

Okuma-Çalışma Stratejileri: Bilgi Denizinde Kaybolmadan Verimli Okuma

Günümüzde çok fazla bilgiye erişim imkânı bulunuyor. Kitaplar, makaleler, dergiler, ders notları ve diğer kaynaklarla boğuşuyor olabilirsiniz. John Naisbitt’in de dediği gibi: "Bilginin içinde boğuluyoruz ama iç bilgiye açız."¹ Sürekli üretilen ve tüketilen bilgi karşısında, işimize yarar bilgileri seçmek ve bu bilgileri nasıl daha hızlı ve verimli şekilde okuyup anlayacağımız büyük bir soru işareti.

Peki, çözüm nedir? Okuma sürecini nasıl daha kısa sürede ve daha verimli hale getirebiliriz? Bu yazıda, Richard Koch (80/20 Kuralı), Klas Mellander (Öğrenmenin Gücü) ve Josh Kaufman (Kendi Kendine MBA) gibi isimlerin önerdiği okuma stratejilerini inceleyerek, size en uygun olan teknikleri uygulamanıza yardımcı olacağız. İlgilenen okurlar, bu yazıdaki ana hatların derinlemesine işlendiği kitapları da okuyabilir.

Richard Koch ve 80/20 Kuralı: Hızlı ve Verimli Okuma

Richard Koch, 80/20 Kuralı adlı kitabında şu ilginç öneriyi sunuyor: "Oxford'da öğrenciyken bir hocam, 'Kitaplar çok daha hızlı okunabilir,' demişti. 'Zevk için değilse, bir kitabı asla baştan sona okuma. Önce sonuç, sonra giriş bölümlerini oku; ardından ilgini çeken parçalara göz at.' Aslında söylediği şuydu: Bir kitabın değerinin yüzde 80’i, sayfaların yüzde 20’sinde gizlidir."²

Bu strateji özellikle teknik kitaplar veya kurgu dışı eserler için geçerlidir. Bilgi edinmek amacıyla okunan kitaplarda, her sayfayı baştan sona okumak yerine, kitabın önemli bölümlerine odaklanmak daha verimli olabilir. Eğer keyif için bir roman okuyorsanız, elbette bu strateji yerine kitabı baştan sona okuyabilirsiniz.

Richard Koch'un önerisi, kurgu dışı kitapları daha hızlı taramak ve kitabın içeriğinin büyük bölümünü kısa sürede kavramak için etkili bir yöntemdir. Sonuç ve giriş bölümlerine odaklanmak, bir kitabın ana fikirlerini kısa sürede kavramanıza yardımcı olur.

Klas Mellander: Hızlı Tarama ve Özetleme

Klas Mellander, Öğrenmenin Gücü adlı eserinde, hızlı tarama teknikleri konusunda şunları öneriyor: "Kitabı hızlı taramak için, kendinize 'Yarın iş yerindekilere bu kitabın ana konularını anlatacağım' ya da 'Bu kitabın iki sayfalık bir özetini çıkarıp patronuma vereceğim' diye düşünün."³

Bu tür bir zihinsel hazırlık, okuma sürecinizi daha verimli hale getirir ve okuduğunuz materyali daha kolay kavramanıza yardımcı olur. Mellander, teknik kitapları okurken "kullanılabilir bilgiler aramanız gerektiğini" vurgular. Kitabın her sayfasını okumak yerine, bölümlerin giriş ve sonuç kısımlarına odaklanmayı önerir. Çoğu teknik kitap, her bölümün başında ve sonunda ana fikirleri özetler, bu yüzden sadece bu bölümlere bakmak genellikle yeterlidir.

Mellander, ayrıca okuma sırasında küçük kâğıtlara anahtar kelimeler yazmayı ve bunları kitabın önemli yerlerini işaretlemek için kullanmayı önerir. Zihninizin bilgiyi daha iyi ilişkilendirmesi ve öğrenme sürecinizi hızlandırması için bu notlar büyük bir fayda sağlar. Okuduğunuz bilgileri zihin haritası gibi yöntemlerle organize etmek de önemli bir adımdır.

Josh Kaufman: Bilinçli Hazırlık ve Amaç Belirleme

Josh Kaufman, Kendi Kendine MBA adlı kitabında okuma ve öğrenme süreçlerini daha etkili hale getirmek için "hazırlama" yönteminden bahseder. Hazırlama, beyninizi bilinçli bir şekilde belirli bir bilgiyi araması için programlama işlemidir. Kaufman, Abby Marks-Beale’in önerdiği "amaç belirleme" yöntemini kullanarak okumayı daha verimli hale getirmenin mümkün olduğunu belirtir. ⁴

Bu yönteme göre, okumaya başlamadan önce birkaç dakika düşünün ve şu soruları sorun:

1. Bu materyali neden okuyorum?
2. Ne tür bir bilgi arıyorum?

Bu sorulara cevap vererek amacınızı netleştirdikten sonra kitabı elinize alıp hızlıca göz gezdirin. İçindekiler bölümüne, bölüm başlıklarına ve anahtar terimlere dikkat edin. Bu işlem, kitabın nasıl yapılandırıldığını anlamanızı ve hangi konuların sizin için önemli olduğunu belirlemenizi sağlar.

Bu kısa hazırlık süreci, okuma hızınız üzerinde büyük bir etki yaratabilir. Beyniniz önemli kavramları fark etmesi için hazırlandığında, kitabın tamamını daha hızlı okuyabilirsiniz. Kaufman, bu teknik sayesinde kütüphanelerde veya kitapçılarda bir saatin altında birkaç kitap okuyabildiğini ifade eder.⁵

Kaufman’ın yönteminde hedef belirlemenin faydalı olmasının nedeni, beyninize bilinçli bir şekilde aradığınız şeyi bulmasına yardımcı olacak şekilde programlama yapmanızdır. Zihninizi özellikle belirli bir bilgi için hazırlarsanız, onu bulduğunuz anda beyniniz sizi uyaracaktır.

Claude Bernard ve Zihinsel Hazırlık

Claude Bernard’ın dediği gibi: "Aradığını bilmeyen, bulduğunu anlamaz."⁶ Okuma ve öğrenme sürecinde bu strateji oldukça önemlidir. Zihnimizi özellikle neyi aradığımıza odakladığımızda, bilinçaltımız bizi bu bilgiye yönlendirecektir.

Bu noktada Cenap Şahabettin’in şu sözünü de hatırlayalım: "Sürekli ara, bugün altın ararken bakır bulursun, yarın bakır ararken altın bulursun."⁷ Bu söz, arama ve öğrenme sürecindeki esnekliğin ve kararlılığın ne kadar önemli olduğunu vurgular. Eğer belirli bir bilgiyi arıyorsanız ve aktif bir şekilde zihninizi buna hazırlıyorsanız, onu bulma olasılığınız artar. Ancak sürecin her zaman tahmin edilebilir olmadığını da kabul etmek önemlidir. Bazen hiç beklemediğiniz bir anda çok değerli bir bilgiyle karşılaşabilirsiniz.

Sonuç: Okuma Stratejilerini Günlük Hayatınıza Uygulamak

Bu stratejilerle, daha kısa sürede ve daha etkili bir şekilde bilgi edinmenin mümkün olduğunu gördük. Artık sıra bu teknikleri günlük okumalarınıza entegre etmeye geldi. İlk adımı atmak her zaman en zor olanıdır, ancak bir satırla, bir sayfayla veya bir kitapla başlamak, zamanla okuma alışkanlıklarınızın verimini artıracaktır.

Her gün bu teknikleri kullanarak okuma sürecinizi daha verimli hale getirebilir ve kısa sürede fark edilir bir gelişme kaydedebilirsiniz. Başlamak için ideal zamanı beklemeyin; en önemli adım başlamaktır. Keyifli okumalar!

---

Dipnotlar ve Kaynakça

1. John Naisbitt, Megatrends.
2. Richard Koch, 80/20 Kuralı.
3. Klas Mellander, Öğrenmenin Gücü.
4. Josh Kaufman, Kendi Kendine MBA.
5. Abby Marks-Beale, 10 Days to Faster Reading.
6. Claude Bernard, Introduction to the Study of Experimental Medicine.