Beynini Ne İle Besliyorsun?

 

Zihnini Ne ile Besliyorsun?

     “İnsan ne yerse odur” der bir Çin atasözü. Bu söz hem fiziksel sağlığımızı hem de zihinsel durumumuzu etkileyen unsurların önemine vurgu yapar. Günümüzde Robert Kiyosaki gibi iş insanları ve düşünürler ise “Unutmayın, zihniniz en büyük varlığınızdır, bu yüzden içine ne koyduğunuza dikkat edin” der. Ben ise bu iki sözü harmanlayarak, “Beynine giren ne ise sen osun” diyorum. Zihin sağlığımız ve genel yaşam kalitemiz için zihnimize neler koyduğumuz, en az vücudumuza aldığımız besinler kadar önemlidir.

     Beynimiz, %85’i sudan oluşan bir organdır ve vücuttaki su miktarı olması gerekenden biraz azaldığında bile beyin fonksiyonlarımız yavaşlayabilir. Su tüketiminin yanı sıra beslenme şeklimiz, fiziksel çevremiz, hava durumu ve sosyal ilişkilerimiz gibi birçok faktör, zihinsel ve fiziksel sağlığımız üzerinde doğrudan etkilidir. Havanın açık veya kapalı olması, ortamın sıcaklığı, havadaki oksijen miktarı; kendimizi güvende hissedip hissetmediğimiz, diğer insanlarla olan ilişkilerimizin destekleyici olup olmadığı gibi unsurlar, tüm bunlar bir bütün olarak bizi şekillendirir.

     Beslenme tarzımız da zihinsel sağlığımızı doğrudan etkiler. Unlu mamullerle mi besleniyoruz, yoksa dengeli miktarda sebze, meyve, protein ve karbonhidrat mı tüketiyoruz? İşte bu hem bedenimizi hem de zihnimizi şekillendiren önemli bir sorudur. Vücudumuza ne koyduğumuz kadar beynimize ne koyduğumuz da önemlidir. Okuduklarımız, izlediklerimiz, dinlediklerimiz, düşündüklerimiz ve yazdıklarımız… Tüm bunlar bizi biz yapan unsurlardır.

     Peki, sen zihnini nelerle dolduruyorsun? Beynine giren görüntüleri, sesleri, hisleri, kokuları, tatları, okuduklarını, izlediklerini ve zaman geçirdiğin insanları seçiyor musun? Birlikte zaman geçirdiğin, ortaklık yaptığın, iş yaptığın veya eğlendiğin insanları dikkatle seçtin mi, yoksa kısmetine kim düştüyse onunla mısın?

Kendine Değer Ver, Zihnini Besle

     Şeyh Galip “Hoşça bak zatına ki, zübde-i alemsin sen” der. Yani, kendine iyi bak ki sen alemin özüsün. Bu söz, kendine ve zihnine değer vermenin önemini ortaya koyar. Eğer sen kendine iyi bakmazsan, kendine değer vermezsen, senin hayat sermayeni en verimli şekilde kullanmazsan, bunu senin için başkası yapabilir mi? Zihin bahçendeki yabani otları, çöp bilgileri ve olumsuz düşünceleri temizlemezsen, bunu senin için kim yapacak?

     Bilgi edinme sürecinde, yaşantında ve hedefler belirlerken seçici ve bilinçli olmazsan, kim senin yerine bunu yapabilir? Hadi diyelim ki birisi senin adına yaptı; o zaman o hayat senin hayatın olur mu? Seni gerçekten mutlu eder mi? Tüm bunlar düşünülmesi gereken önemli sorulardır. Çünkü hayatını ve zihnini beslemek için gereken çabayı ancak sen gösterebilirsin.

     Dünyada şimdiye kadar yaklaşık 109 milyar insanın yaşadığı ve öldüğü varsayılıyor. Şu an dünyada yaşayan insan sayısı da yaklaşık 8 milyar. İnsanlık tarihinin en az 2,5 milyon yıl olduğu düşünülürse, toplamda 117 milyar insan gibi muazzam bir sayı ile karşı karşıyayız. Ancak, bu devasa kalabalık içinde seninle birebir aynı olan hiç kimse olmadı ve bundan sonra da olmayacak. Bu da her birimizin ne kadar özel ve benzersiz olduğunu gösteriyor.

     Zamanını ve kaynaklarını değerlendirerek, şimdi yapman gereken en önemli şeyi yapıyor musun? Nazım Hikmet “Her daim kendin ol! Seni anlayana sen mucizesin” der. Oscar Wilde ise yine kendin olmaya vurgu yaparak “Kendin ol: Diğer herkes çoktan var oldu” der. Bu sözler, kendini tanımanın ve kendin olmanın önemini vurguluyor. Senin misyonun nedir? Bu dünyaya ne için gelmiş olabilirsin? Geliş amacını ve diğer insanlardan farklı olarak yapabileceklerini nasıl bulabilirsin?

Kendini Tanıma ve Gelişimin Yolu: Soru Sormak ve Keşfetmek

     Bu soruların cevabını bulmak için başlangıç noktamız “Nasıl” ile başlayan sorular sormak olmalıdır. Cevapları hemen bulamayabilirsin, bu süreç zaman alabilir. Okumaya, düşünmeye, araştırmaya, dinlemeye ve çalışmaya zaman ayırmalısın. Düşünmek için kendine zaman tanımalı, aklına gelenleri, duyduklarından, gördüklerinden, okuduklarından beğendiklerini ve ilgini çekenleri not almalısın. Cevaplar hemen gelmeyebilir, bu yüzden biraz sabırlı olmalı ve gayret etmeye devam etmelisin.

     Günlük hayatımızda yaptığımız seçimler de önemlidir. Örneğin, sosyal medyada geçirdiğimiz zaman, izlediğimiz videolar, okuduğumuz haberler… Bunların hepsi zihnimizi besler veya kirletir. Kötü haberler, olumsuz yorumlar, gereksiz bilgiler zihnimizi gereksiz yere meşgul ederken; olumlu, yapıcı ve geliştirici içerikler bizi ileriye taşır. Mevlana’nın dediği gibi: “Neden duasız bırakıyorsun dilini? Kapıyı çalmadan, açılmasını bekleyenlerden misin yoksa? Kapı açılır, sen yeter ki vurmayı bil! Ne zaman? Bilemem! Yeter ki o kapıda durmayı bil!” Bu söz, çaba göstermenin ve sabretmenin önemini anlatır.

Günlük Hayattan Örnekler: Zihnini Doğru Beslemek

Günlük hayatta zihin sağlığımızı nasıl koruyabiliriz? İşte birkaç basit ama etkili öneri:

  1. Meditasyon ve Farkındalık: Her gün kısa bir süre de olsa meditasyon yaparak zihnini sakinleştir. Farkındalık çalışmaları, anda kalmanı sağlar ve zihinsel yorgunluğu azaltır.
  2. Kitap Okuma: Okumak, zihni besler ve geniş perspektifler sunar. Romanlar, biyografiler veya bilgi verici kitaplar okuyarak zihnini sürekli aktif tutabilirsin.
  3. Doğada Zaman Geçirme: Doğa yürüyüşleri, parkta vakit geçirmek veya deniz kenarında oturmak zihni dinlendirir ve yeniler. Doğanın iyileştirici gücünden faydalan.
  4. Kapsamlı Araştırmalar ve Yeni Hobiler: Yeni bir hobi edinmek veya ilgini çeken bir konuda derinlemesine araştırmalar yapmak, zihnini yeni bilgilerle doldurur ve geliştirir.
  5. Sağlıklı Beslenme: Omega-3 açısından zengin besinler, sebzeler ve meyveler zihinsel sağlığı destekler. Unutma, ne yersen osun!
  6. Kaliteli Sosyal İlişkiler: Zihnini beslemenin en önemli yollarından biri de kaliteli insanlarla vakit geçirmektir. Destekleyici, pozitif ve yapıcı insanlarla çevrili olmak, seni daha iyi hissettirir.

Sonuç

     Zihnini ne ile beslediğin, kim olduğun ve kim olacağın üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. Zihnine aldığın bilgileri, çevrendeki insanları ve günlük rutinlerini dikkatle seçmelisin. Tıpkı sağlıklı bir beden için sağlıklı beslenmek gerektiği gibi, sağlıklı bir zihin için de onu doğru bilgilerle, doğru insanlarla ve doğru alışkanlıklarla beslemelisin. Unutma, sen alemin özüsün ve kendine en iyi şekilde bakmak senin sorumluluğundur.

     Kendi potansiyelini keşfetmek ve en iyi versiyonuna ulaşmak için zihnini doğru şekilde besle. Her gün bir adım daha at, sabırlı ol ve kendine inan. Çünkü senin için en iyi hayatı sadece sen inşa edebilirsin.

Kaynakça:

  • Çin Atasözü
  • Robert Kiyosaki, "Zengin Baba Yoksul Baba"
  • Şeyh Galip, “Hoşça Bak Zatına”
  • Nazım Hikmet, Şiirleri
  • Oscar Wilde, “Kendin Ol: Diğer Herkes Çoktan Var Oldu”
  • Mevlâna, Mesnevi

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

''GEREKLİ AMA YETERLİ DEĞİL''

  Gerekli Ama Yeterli Değil!(TYT-AYT-LGS-BAŞARI) Hayatta ve LGS-TYT-AYT gibi sınavlarda başarılı olmak için pek çok gereklilik vardır: Disiplinli çalışmak, zamanı iyi kullanmak, hızlı okumak, güçlü bir hafızaya sahip olmak, dikkatli ve odaklı olmak, iyi bir organizasyon yeteneği geliştirmek… Liste uzayıp gider. Ancak, bir gerçeği göz ardı etmemeliyiz: Tüm bunlar gerekli olsa da tek başına yeterli değildir. Damlaya damlaya göl olması gibi hedefe ulaşmaya katkı sağlayacak küçük de olsa her çaba katkı sağlar. Başarı, yalnızca teknik becerilerle değil, doğru stratejiyle ve kararlılıkla şekillenir. Sınavlarda başarıya ulaşmak isteyen öğrenciler de kariyerinde yükselmek isteyen profesyoneller de hayatın farklı alanlarında gelişmek isteyen herkes de bu prensibi dikkate almalıdır . Konuyu günlük hayattan örneklerle, birlikte açalım isterseniz. 1. Ders çalışmak gerekli ama tek başına yeterli değil Bir öğrenci, saatlerce ders çalışabilir ama bu onu başarıya ulaştırmaz. Eğer doğru s...
Devamı

Odak Yönetimi Ama Nasıl?

Resim
          (Chat GPT yapay zeka aracı tarafından oluşturulan görsel ve telif hakkı yazara aittir.)   Hepimiz daha başarılı ve mutlu bir yaşam istediğimizi kendimize ve başkalarına söyleriz. İçten içe yapmamız gerekenleri de biliyoruzdur. Konfor alanını terk etmemek, zaman ve odak yönetimini bilmemek ya da yeterli iradeyi ortaya koyamamak, yararlı alışkanlıklar ve ilişkiler geliştirmemek, geçmişin bagaj yüklerinden kurtulamamak, travmatik ve fobik durumlar vb. bize engel olur. Ya da kendi kendimizi sabote ederiz. Bugün neler yapabileceğimize birlikte kafa yoralım. Travmatik ve fobik durumları temizlemek, geçmişin bagaj yüklerinden kurtulmak için destek almalıyız. Anlamlı ve kaliteli ilişkiler geliştirmekte faydalı olur. Kaliteli rutinler oluşturmak yararlı alışkanlıklar geliştirmemizi sağlar. Yararlı alışkanlıklar ise yavaş yavaş birikim etkisiyle daha iyi sonuçlar almamıza katkı sağlar. Daha iyi sonuçlarda bizi daha başarılı yapar. İnsanların büyük çoğun...
Devamı

Ergen ve DEHB' li Öğrenciler İçin Neler Yapılabilir? (3)

Resim
       (Chat GPT yapay zeka aracı tarafından oluşturulan görsel ve telif hakkı yazara aittir.)   Ergen ve DEHB’ li Öğrenciler İçin Neler Yapılabilir? (3)   Serinin üçüncü yazısıyla birlikteyiz. Bu yazımızda ‘’iş birliği ve iletişim’ , ’aile-okul iş birliği’’, ‘’etkili iletişim yöntemleri’’, ‘’duygusal destek ve motivasyon’’ başlıkları ile ilgili konuşacağız. Hazırsanız sakin bir köşe bulun ve başlayalım. İş birliği ve İletişim İş birliği ve iletişim, DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) olan ergenlerin eğitiminde kritik bir rol oynamaktadır. Ailesinden ve öğretmenlerinden destek almayan DEHB’ li ergenin hayat içerisinde kaybolmuş hissetmesi şaşırtıcı olmaz. Aileler ve öğretmenler arasındaki etkili iş birliği, öğrencinin öğrenme deneyimini ve sosyal becerilerini büyük ölçüde geliştirebilir. Her çocuk kendi içinde ayrı bir dünyadır. DEHB, bireylerin davranışlarının, dikkatlerinin ve öğrenme stillerinin farklılıklar göstermesinden dolayı, bu...
Devamı