Çocuğumun Üstün Yetenekli Olduğunu Nasıl Anlarım?

 

Çocuğunuzun Üstün Yetenekli Olduğunu Nasıl  Anlarsınız ?

     Üstün yetenekli çocuklar, özel yeteneklerini ve zekalarını erken yaşlarda göstermeye başlayabilirler. Ancak, bu yetenekleri fark etmek her zaman kolay değildir. Doç. Dr. Marilena Z. Leana-Taşcılar'ın "Çocuğum Üstün Zekalı Mı?" kitabında Silverman’ın sorularından yola çıkarak, çocuğunuzun üstün yetenekli olup olmadığını anlamak için dikkat etmeniz gereken bazı işaretleri ve günlük hayattan örneklerle anlatmak istiyorum.

1. Problem Çözme Becerileri Kuvvetli mi?

     Üstün yetenekli çocuklar genellikle problem çözme konusunda yaratıcı ve etkili yollar bulurlar. Örneğin, çocuğunuz evdeki bir oyuncağı tamir ederken ya da bilgisayar oyunlarında zor seviyeleri kolaylıkla geçerken, onun bu yeteneğini fark edebilirsiniz.

2. Hızlı Öğrenme Yeteneğine Sahip mi?

    Bu çocuklar yeni bilgileri hızla kavrar ve uygulamaya koyarlar. Örneğin, bir müzik aleti çalmayı kısa sürede öğrenebilir veya matematik problemlerini yaşıtlarına göre daha hızlı çözebilirler.

3. Kuvvetli Kelime Hazinesi Var mı?

     Eğer çocuğunuz yaşıtlarına kıyasla daha gelişmiş bir kelime hazinesine sahipse, üstün yetenekli olabilir. Örneğin, yetişkinlerle derinlemesine sohbetler edebiliyorsa veya kitaplardan öğrendiği kelimeleri günlük konuşmalarında kullanıyorsa, bu bir işarettir.

4. Hafızası Kuvvetli mi?

     Üstün yetenekli çocuklar genellikle güçlü bir hafızaya sahiptirler. Örneğin, bir çocuğun haftalar önce izlediği bir belgeselden detayları hatırlaması ya da bir kitabın hikayesini eksiksiz anlatabilmesi dikkat çekicidir.

5. Dikkat Süresi Uzun mu?

     Bu çocuklar ilgilendikleri konulara uzun süre konsantre olabilirler. Örneğin, saatlerce legolarla oynamak ya da bir proje üzerinde çalışmak, onların dikkat sürelerinin uzun olduğunu gösterir.

6. Duyarlı mı ve Başkalarına Karşı Merhametli mi?

     Üstün yetenekli çocuklar genellikle duygusal olarak daha hassas ve empatik olurlar. Örneğin, hayvanlara karşı aşırı merhametli davranmaları veya arkadaşlarının duygusal durumlarını fark edip yardımcı olmaya çalışmaları bu özelliği gösterir.

7. Mükemmeliyetçi mi?

     Eğer çocuğunuz yaptığı işlerde sürekli daha iyisini arıyorsa, mükemmeliyetçi olabilir. Örneğin, resim yaparken her detayın mükemmel olmasını istemesi veya ödevlerini defalarca kontrol etmesi bu duruma örnektir.

8. Yüksek Enerji Düzeyine Sahip mi?

     Bu çocuklar genellikle çok enerjik olurlar. Örneğin, sabahın erken saatlerinden itibaren aktif olmaları ve gün boyu enerjilerini korumaları dikkat çekicidir.

9. Yaşıtlarından Ziyade Kendinden Daha Büyüklerle Arkadaşlık Etmeyi mi Tercih Eder?

     Üstün yetenekli çocuklar genellikle daha olgun bireylerle arkadaşlık kurmaktan hoşlanırlar. Örneğin, okulda daha büyük öğrencilerle vakit geçirmeyi tercih etmeleri bu özelliği yansıtabilir.

10. İlgi Alanlarının Yelpazesi Geniş mi ve Espri Anlayışı Gelişmiş mi?

     Bu çocuklar birçok konuda derinlemesine bilgi sahibi olabilirler ve mizah anlayışları gelişmiştir. Örneğin, bilimden sanata, spordan edebiyata geniş bir ilgi yelpazesi olabilir ve yaşlarına göre karmaşık espriler yapabilirler.

11. Okumayı Erken Yaşta ya da Kendi Başına Öğrenmiş mi?

     Eğer çocuğunuz okumayı kendi başına öğrendiyse veya yaşıtlarından daha erken okumaya başladıysa, bu üstün yetenekli olduğunun bir işareti olabilir.

12. Bazı Durumlarda Yaşına Göre Olgun Davranır mı?

     Bu çocuklar bazı durumlarda yaşıtlarına göre daha olgun davranışlar sergilerler. Örneğin, bir aile toplantısında yetişkinlerle ciddi konular üzerine sohbet edebilmeleri bu duruma örnektir.

Silverman’ın Sorularına Dayalı Gerçek Örnekler

     Silverman’ın soruları ve araştırmaları gösteriyor ki, üstün yetenekli çocukların ebeveynleri yukarıdaki sorulardan en az 12 tanesine "evet" cevabını verebiliyor. Ancak, sadece bu sorulara evet demek yeterli değil; aynı zamanda çocuğunuzun günlük hayatından somut örnekler sunabilmelisiniz.

     Araştırmalar, üstün yetenekli olduğu halde erken yaşta kulak enfeksiyonu geçiren çocukların işitme problemleri nedeniyle potansiyellerini tam olarak gösteremediklerini de ortaya koymuştur. Bu nedenle, çocuğunuzun sağlık sorunlarını dikkate alarak, onun üstün yeteneklerini desteklemeniz çok önemlidir.

     Eğer çocuğunuzun üstün yetenekli olabileceğini düşünüyorsanız, bu belirtileri ve örnekleri göz önünde bulundurarak profesyonel bir değerlendirme yapmayı düşünebilirsiniz.

Kaynak: Doç.Dr. Marilena Z. Leana-Taşcılar, "Çocuğum Üstün Zekalı Mı?", Destek Yayınları, 2022.