METOTLU ÇALIŞMAK!

 

METOT'LU DÜŞÜNENLERDEN MİYİZ?

Metot, günlük dilde yöntemle yakın anlamda kullanılan bir kelimedir. Hani o bildik üsluplarıyla büyüklerimiz – amca, teyze, dayı, hala vb. – gençlere akıl verirken şuna benzer cümleler kurarlar: "Evladım, bir iş yapmaya başlamadan önce, düşün, taşın, yapacağın işle ilgili bir metodun, yöntemin olsun." Aslında doğru da söylerler. Ama kimse metotlu düşünmenin, çalışmanın nasıl yapılacağını öğretmez. Bir işe başlamadan önce düşünmemek, metot geliştirmemek genellikle pişmanlık, zaman, para, emek kaybı olarak geri dönmektedir. Dımnet: "Metotlu düşünmeyi alışkanlık haline getirmedikçe tahsilin hiçbir kıymeti yoktur," der. Peki, biz metotlu düşünmeyi nasıl alışkanlık haline getirebiliriz? Nasıl metotlu düşünebiliriz?

"Zor iş; zamanında yapmamız gerekip de yapmadığımız kolay şeylerin birikmesiyle meydana gelir," der J.J. Rousseau. Metotlu düşünmeyi öğrenmediğimizden ve günlük hayatımızda da kullanmadığımızdan belki de yığınla zor işin, konunun, dersin, ödevin, projenin vb. altında eziliyor olabiliriz. Kim bilir, belki de şu metotlu çalışmayı, düşünmeyi bir öğrensek çok büyük işler başaracağız.

Vikipedi’de: "Fransız filozof, matematikçi ve yazar… Hayatının çoğunu Hollanda’da geçirmiş olup, Modern Felsefenin Babası unvanını almıştır ve kendisini takip eden Batı felsefesi çoğunlukla onun günümüzde hâlâ çalışılan yazılarına cevap niteliğindedir," diye bahsi geçen Descartes, 'Metot Üzerine Konuşma' isimli eserinde metodu şöyle tanımlar: "Metot, herhangi bir hakikati keşfetmek için zihnin kuvvetlerini kendine doğru çevirmek gereken şeyleri sıra ve düzene koymaktan ibarettir." Bunu söyledikten sonra da metot olarak dört esas ileri sürer. Bunlar sırasıyla:

1. Önyargısız olmak,
2. Yapılacak olan işi gerektiği kadar bölümlere ayırmak,
3. En basit ve bilinmesi en kolay olandan başlamak,
4. Öğrenilenlerin tekrarını yapmak.

Bilim insanları, yüzyıllardır bilimsel ilerlemeler ve keşifler için önyargısız olmanın önemine dikkat çekmişlerdir. Albert Einstein der ki: "Günümüzde önyargıları parçalamak, atomu parçalamaktan zordur." Eğer gerçekten öğrenmek, ilerlemek, başarmak istiyorsak ve metotlu düşünmeyi ve çalışmayı alışkanlık haline getirmek istiyorsak birinci şartımız, önyargısız olmak.

İkinci şartımız; 'yapılacak olan işi gerektiği kadar bölümlere ayırmak.' Çalışacağınız konu, kitap, ödev, proje her ne ise tercihinize, işin durumuna ve çalışma temponuza göre belirli süreler (20 dk.-45 dk.-90 dk. vb.) belirleyin ve 3. adımda bilinmesi sizce en kolay olandan başlayın. 4. adımda ise; çalışmanızı bitirdikten sonra belirli aralıklarla ‘öğrenilenlerin tekrarını yapın.’ Diyebilirsiniz ki: "Bu öğrendiklerimizi hangi sıklıkla tekrar edelim?" Bununla ilgili iki tekrar stratejisi önerebilirim. Birincisi; öğrenmenin bitiminden hemen sonra yapılan 5 dakikalık 1. tekrar. Gece yatmadan hemen önce yapılan 2. tekrar. Sabah aç karnına, yeni uyanmışken yapılan 3. tekrar. Bir hafta sonra yapılan 4. tekrar. Bir ay sonra yapılan 5. tekrar, üç ay sonra yapılan 6. tekrar. Son olarak da, altı ay sonra yapılan 7. tekrardan sonra artık bilginin uzun süreli kalıcı hafızaya yerleştiği kabul ediliyor. Zahmetli görülebilir ama uzun vadeli yararları düşünüldüğünde verdiğiniz emeğe değdiğini göreceksiniz.

Eğer altı ayda uzun süreli hafızaya yerleştirmeyi bekleyemem derseniz, o zaman ikinci önerimize geçebiliriz. İkinci önerimiz: 5-4-3-2-1! Hepsi bu kadar. Nasıl yani? dediğinizi duyar gibiyim. Şöyle ki, yeni öğrendiğimiz bir bilgiyi ilk gün, 5 defa tekrar ediyoruz. İkinci gün, 4 defa tekrar ediyoruz. Üçüncü gün, 3 defa tekrar ediyoruz. Dördüncü gün, 2 defa tekrar ediyoruz ve son olarak beşinci gün 1 defa tekrar edip bitiriyoruz. Yani beş günde toplamda 15 defa tekrar ederek bilgi ya da bilgileri uzun süreli (=kalıcı) hafızaya kaydetmiş olduğumuz kabul ediliyor. Dilersek birinci, dilersek ikinci tekrar stratejisini kullanabiliriz. Tercih bizim.

Metotlu çalışmamıza ve düşünmemize katkı sağlaması dileğiyle. En kısa zamanda diğer yazıda buluşalım, olur mu?

---

Kaynakça:

1. Descartes, R. (1637). Metot Üzerine Konuşma.
2. Einstein, A.- Önyargı Üzerine Sözü.
3. Rousseau, J.J.- Zor İş Üzerine Sözü.
4. Vikipedi- René Descartes.